Istorijat

Istorijat Katedre za fizičku hemiju i instrumentalne metode započeo je uvođenjem predmeta Fizička hemija na drugu godinu studija Farmacije, odmah nakon osnivanja Farmaceutskog odseka Medicinskog fakulteta, 1939. godine. Za prvog nastavnika izabran je dipl. ing. Pavle Savić, kasnije profesor Prirodno–matematičkog fakulteta u Beogradu i predsednik SANU. Predavanja je držao školske 1940/41. godine, tj. na drugoj godini, studentima prve generacije upisanih na Farmaceutski odsek. Te godine vežbe još nisu bile organizovane, jer nije bilo ni prostora ni potrebne opreme. Izbijanjem Drugog svetskog rata 1941. godine, kada je uništen Hemijski institut Medicinskog fakulteta, prekinuta je nastava i na Farmaceutskom odseku. Po završetku rata i osnivanjem samostalnog Farmaceutskog fakulteta 1945. godine nije bilo nastavnika za predmet Fizička hemija, jer je inženjer Pavle Savić prešao na Prirodno–matematički fakultet. Tada je predavanja iz Fizičke hemije preuzeo prof. dr Dragoljub Jovanović, profesor Fizike na novoosnovanom Farmaceutskom fakultetu.

Početkom 1946. godine za asistenta za Fizičku hemiju postavljen je dipl. ing. Ivan Bajalović. Kako nije bilo moguće angažovati nijednog nastavnika, to je krajem 1946. inženjer Bajalović postavljen i za predavača Fizičke hemije. U tom periodu napisao je i prve udžbenike za predmet Fizička hemija (Osnovi fizičke hemije I deo i Osnovi fizičke hemije II deo).

Uspostavljanjem katedri na Fakultetu, osnovan je zajednički Institut za fiziku i fizičku hemiju, čiji je prvi upravnik bio prof. dr Bratislav Demetrović, tadašnji profesor fizike. Zbog nedovoljnog prostora i malog broja potrebnih instrumenata, studentima su, u to vreme, kao praktična nastava održavani demonstracioni ogledi.

Godine 1949. formirana su dva posebna instituta, a u postojećim prostorijama u zgradi Patološkog instituta na trećem spratu, ostao je Institut za fizičku hemiju sve do preseljenja u novu zgradu, 1991. godine. Za prvog upravnika samostalnog Instituta izabran je inženjer Ivan Bajalović, koji je sve do školske 1951/52. obavljao i teorijsku i praktičnu nastavu. Te godine je za asistenta postavljen dipl. farm. Kosta Nikolić. Od te godine program praktične nastave se proširuje, nastava se izvodi individualno u oba semestra, a studenti polažu praktični i usmeni ispit. Početkom školske 1954/55. godine za asistente su postavljene dipl. ing. Olga Vitorović i dipl. farm. Dobrila Pačković, koja je radila samo godinu dana, kao i dipl. ing. Milan Pajević (1955–1957). Olga Vitorović prešla je na mesto asistenta na Tehnološki fakultet u Beogradu 1959. godine. Kasnije, tj. 1956. godine za asistenta je izabrana dipl. farm. Ksenija Velašević–Živković. Odlaskom docenta Bajalovića sa Fakulteta, 1960. godine, za upravnika Instituta izabran je docent Kosta Nikolić. Te godine je, na mesto asistenta, primljena dipl. farm. Leposava Panić–Sablić, koja je 1964. otišla sa Fakulteta. Godine 1966. za asistenta je postavljena dr sc. pharm. Zorica Radović (rođena Ćupić), dotadašnji asistent u Institutu za bromatologiju, a sledeće godine i dipl. fiz. hem. Dušan Malešev.

Deset godina kasnije, tj. 1977. godine za asistenta–pripravnika izabrana je dipl. farm. Mirjana Medenica, a 1989. godine i dipl. farm. Vesna Kuntić (rođena Vučić). Nakon toga, izabrani su i sledeći asistenti, diplomirani fizikohemičari: Leposava Pavun – rođena Popović (1991), Mara Aleksić – rođena Kosanić (1994), Slavica Blagojević – rođena Bojović (1996), Nataša Pejić (1998), Svetlana Mićić – rođena Marinković (2000) i Aleksandra Janošević Ležaić (2007).

U Institutu za fizičku hemiju radili su još i tehničari: Zorica Milačić (1958–1962), Nikola Petrović (1962–1965), Sreten Milosavljević do penzionisanja (1965–1991), Slobodan Trmčić (1992–1996) i Jelena Stojov (1997–2000). Danas rade Vesna Stojković (od 1996) i Danijela Crnobrnja (od 1999). Terezija Mekovec radila je kao spremačica od 1946. do penzionisanja 1973. godine, a zatim Stojanka Nedeljković od 1973. do penzionisanja 2009. godine, kada je ove poslove preuzela Olgica Čemerikić.

Predmet Fizička hemija promenio je naziv u Fizička hemija i instrumentalne metode 1978. godine. Nastava iz ovog predmeta izvodila se u III i IV semestru sve do 2007, tj. do početka integrisanih akademskih studija, usaglašenih s Bolonjskom deklaracijom. Pored predmeta Fizička hemija i instrumentalne metode, u Institutu se izvodila i praktična i teorijska nastava predmeta Kliničko–hemijske laboratorijske metode za smer diplomirani farmaceut–medicinski biohemičar.

Danas se u okviru Katedre, na integrisanim akademskim studijama oba obrazovna profila, izvodi teorijska i praktična nastava obaveznih predmeta Fizička hemija (II semestar), Instrumentalne metode (III semestar), kao i izbornog predmeta Koloidna hemija (IV semestar). U okviru doktorskih akademskih studija Analitika lekova izvodi se nastava iz predmeta Spektroskopske metode u analitici lekova; za Bromatologiju Odabrane instrumentalne metode; Farmaceutsku tehnologiju Fizičko–hemijski fenomeni i instrumentalne metode i za Farmakognoziju Odabrana poglavlja instrumentalnih metoda. Na poslediplomskim specijalističkim studijama iz Ispitivanja i kontrola lekova, zatim Sanitarne hemije, kao i Toksikološke hemije izvodi se nastava predmeta Instrumentalne metode.

Odlukom Saveta Farmaceutskog fakulteta od 10. maja 2010. godine, Institut za fizičku hemiju promenio je ime u Katedra za fizičku hemiju i instrumentalne metode.

Upravnici Instituta za fizičku hemiju bili su: doc. dr Ivan Bajalović (1949–1960); prof. dr Kosta Nikolić (1960–1990); prof. dr Zorica Radović (1990–1999) i prof. dr Dušan Malešev (1999–2007), a od 2007. prof. dr Mirjana Medenica.

Katedra za fizičku hemiju i instrumentalne metode poseduje manju muzejsku zbirku aparata i instrumenata koji su se nekada koristili u praktičnoj nastavi i naučnoistraživačkom radu na ovoj Katedri. Ti eksponati potiču iz prve polovine prošlog veka. Autor ove vredne i zanimljive postavke je prof. dr Mirjana Medenica.